بيماري قهرمان المپيک"مايکل فلپس، قهرمان اسطوره‌اي المپيک اختلال توجه دارد"

[X-Man]

«او يک جا بند نمي‌شود، نمي‌تواند ساکت بماند، اصلا قدرت تمرکز ندارد.» اگر معلم فرزندتان اين جمله‌ها را راجع به کودک‌تان به شما بگويد چه کار مي‌کنيد؟ غصه مي‌خوريد؟ از آينده وي نا اميد مي‌شويد؟ مدرسه فرزندتان را عوض مي‌کنيد يا با يک روان‌شناس براي درمان وي صحبت مي‌کنيد؟ يا فکر مي‌کنيد از او يک قهرمان المپيک بسازيد؟...

اين کاري بود که مادر مايکل فلپس قهرمان اسطوره‌اي المپيک و برنده 14 مدال طلاي المپيک انجام داد. جمله‌هاي فوق جملاتي بودند که مربي مهدکودک مايکل فلپس روي برگه مشاوره روانشناسي وي نوشته بود. بررسي روانپزشکان روي اين کودک با ظاهر عجيب به اين نتيجه رسيده بود که مايکل فلپس به بيماري اختلال توجه و بيش‌فعالي مبتلا است. بيش‌فعالي و اختلال توجه، يکي از شايع‌ترين اختلالات تکاملي است که ميان سه تا 10 درصد کودکان سنين دبستان را با شدت‌هاي متعدد مبتلا مي‌کند.

انرژي و فعاليت زياد، ناتواني در تمرکز و توجه روي يک موضوع خاص و رفتارهاي غيرقابل کنترل و ناگهاني از علايمي است که کودکان مبتلا به بيش‌فعالي از خود نشان مي‌دهند.

اينها دقيقا همان علايمي بودند که مايکل فلپس در دوره مهدکودک و بعد سال‌هاي ابتدايي مدرسه از خود نشان داد و به گفته معلمانش وي نمي‌توانست مانند بقيه بچه‌ها آرام در سر کلاس بنشيند. مدام از جايش بلند مي‌شد، مي‌خنديد، بچه‌هاي ديگر را اذيت مي‌کرد و يا نمي‌توانست به موضوع مورد بحث در کلاس توجه کند. به همين دليل در سن 9 سالگي و با مراجعه به پزشک براي وي تشخيص بيماري بيش‌فعالي و اختلال توجه مطرح شد و براي درمان وي هم داروي ريتالين تجويز شد.

اما نکته مهمي که درباره بيماري اين کودک وجود داشت و موجب شد نه تنها وي برخلاف اغلب مبتلايان اين بيماري افت تحصيلي نداشته باشد و مشکلاتي در زمينه پيشرفت اجتماعي و تکاملي برايش به وجود نيايد، نوع رفتار و واکنش مادرش به اين علايم بود.

مادر مايکل‌فلپس، پس از شنيدن شکايات معلمان وي اولين جمله‌اي که گفت اين بود که: «خب، چه کاري از دست من و شما براي کمک به مايکل برمي‌آيد؟» او که خود يک معلم مدرسه بود متوجه شد که نبايد اجازه بدهد اين مشکل کوچک مانع پيشرفت فرزندش شود به همين دليل پس از مراجعه به يک روان‌پزشک و طبق توصيه او سعي کرد انرژي مايکل را در يک زمينه خاص هدايت کند.

مايکل فلپس با توجه به اندام مناسبش از سن 9 سالگي به شنا روي آورد پس از مدتي آنقدر ورزش بر رفتار و روحياتش تاثير گذاشت که خانواده‌اش تصميم گرفتند داروهاي وي را قطع کنند. براي بسياري از معلمانش اين مساله واقعا عجيب بود که کودکي که نمي‌توانست چند دقيقه ساکت و آرام در يک کلاس بنشيند، حالا چهار ساعت کنار استخر منتظر مي‌نشست تا نوبت مسابقه شنايش شود.

9 سال بعد از تشخيص بيماري بيش‌فعالي براي مايکل فلپس او توانست شش مدال طلا از المپيک آتن به دست بياورد و چهار سال بعد اين مدال‌هاي طلا را به عدد 14 برساند. او اين پيشرفت را به غير از استارت‌هاي بلند، دستان کشيده و استيل خاص در شنا به بيماري بيش‌فعالي و حمايت‌هاي مادرش هم مديون است.

بعد از المپيک آتن و انتشار کتاب زندگي مايکل فلپس که در آن بيماري کودکي‌اش ذکر شده بود، گروه‌هاي حمايت از کودکان بيش‌فعالي او را به عنوان يک الهام‌بخش براي اين بيماران معرفي کردند.

شروع علايم بيش‌فعالي قبل از سن چهار تا هفت سالگي است و به طور معمول تا سن 10 سالگي به اوج خود مي‌رسد. اگر چه ممکن است در بعضي از افراد اين بيماري تا بزرگسالي هم تشخيص داده نشود مشکلات رفتاري خاص اين بيماري (که در پسرها هم شايع‌تر است) مي‌تواند موجب نقص و عقب‌افتادگي در زمينه تحصيلي، اجتماعي و مهارت‌هاي شغلي شود. افسردگي، اضطراب، تغييرات خلقي و احتمال سوء مصرف مواد هم از خطراتي است که بزرگسالان مبتلا به اين بيماري را تهديد مي‌کند. اختلال در ارتباط بين کودک با والدين و مربي‌اش مي‌تواند پيشرفت اين بيماري را تسريع کند و موجب شود کودکي نابالغ از نظر اجتماعي و احساسي و دچار اختلالات شخصيتي شکل بگيرد.

به همين دليل تشخيص به موقع و درمان‌ها و حمايت‌هاي لازم براي اين کودکان بسيار حياتي است. بيش‌فعالي بر اساس علايم و مشاهدات باليني و معيارهاي مقايسه‌اي به وسيله روان‌پزشک يا روان‌شناس تشخيص داده مي‌شود. البته شدت و ضعف اين علايم نبايد موجب تشخيص‌هاي اشتباه شود.

بعضي از اين کودکان به غير از اين بيماري‌ مشکلات رواني ديگري هم ممکن است داشته باشند اما بيش‌فعالي را بايد با مشاوره، شناخت و رفتاردرماني، شبيه‌سازي، بازي‌درماني و هدف‌سازي درمان کرد. در کنار تمام اين درمان‌ها هم بايد از دارو‌هايي مانند ريتالين يا مشتقات متيل آمفتامين براي کنترل بيش فعالي کودک و اختلال توجه وي بهره برد. اگر چه پاسخ‌ها به اين دارو در افراد گوناگون متفاوت است.

آموزش به معلم و والدين و ياد دادن روش‌هايي براي کنترل شرايط کلاس يا محيط خانه اين کودکان و فرا گرفتن تکنيک‌هايي براي کنترل رفتار و دلگرمي دادن به فرزند مبتلا به اين بيماري، از اقدامات حمايتي است که بايد به والدين اين کودک آموزش داده شود.

توجه نکردن به کودک، مصرف مواد مخدر، دوري از همسالان و توجه نکردن به درمان، مسايلي است که مي‌تواند روند بيماري را بدتر کند و اثرات جبران‌ناپذيري به دنبال داشته باشد.

بسياري از متخصصان پيشنهاد مي‌کنند انرژي غيرقابل کنترل اين کودکان در يک جهت مفيد و لذت‌بخش براي خود کودک هدايت شود. ورزش‌هاي رزمي، ورزش‌هايي مانند شنا که موجب تمرکز کودک مي‌شود و يا بازي‌هاي جمعي که وي را در کنار همسالان نرمال خود قرار مي‌دهد پيشنهادهاي خوبي براي اين کودکان محسوب مي‌شوند.

منبع: نيويورک تايمز