انواع كارت‌هاي هوشمند؛ مشكل‌گشاي شما

[rafaello]

تنوع موجود در كارت‌هاي بانكي و حتي غير بانكي كه براي كاربردهايي غير از كارهاي مالي نيز استفاده مي‌شوند و اسامي مختلفي كه در اين ميان وجود دارند، معمولاً موجب سردرگمي بسياري از افراد مي‌شود، حتي شماري از دارندگان اين كارت‌ها نيز قادر به توصيف درست و دقيقي از كارت خود و قابليت‌هاي آن نيستند. در اين مقاله سعي كرده‌ايم شما را با انواع رايج اين كارت‌ها كه به طور گسترده‌اي در سطح جهان و نيز در داخل ايران مورد استفاده هستند، آشنا كنيم.

Credit card (كارت اعتباري)

كارتي پلاستيكي و از نوع كارت‌هاي مغناطيسي و به طور معمول به ابـعاد 98/53 × 6/85 مـيلي‌متر است. مـطابق دايره‌المعارف بريتانيكا (Britanica) استفاده از كارت‌هاي اعتباري اولين بار در دهه 20 در امريكا مطرح شد، زماني‌كه مراكزي مانند شركت‌هاي نفتي و هتل‌هاي زنجيره‌اي نسبت به صدور چنين كارت‌هايي براي مشتريانشان اقدام كردند، اما استفاده از اين كارت‌ها به طور قابل ملاحظه‌اي پس از جنگ جهاني دوم گسترش يافت. اولين كارت اعتباري بين‌المللي كه در موارد مـختلفي قابـل اسـتفاده بود توسط شركت Diners' Club در سال 1950 معرفي شد.
امـروزه كارت‌هـاي اعتـباري رايـج‌ترين ابـزار پـرداخت‌ online هسـتند، ضـمن اينكه اين كارت‌ها مي‌توانند در دستگاه‌هاي خودپـرداز (ATM) بـراي برداشـت پـول تا مـيزان اعـتبار كارت مورد استفاده قرار گيـرند. هـر ماه بـراي دارنده كارت، صورتحسابي ارسال مي‌شـود كه خريدهاي انجام شده توسط كارت و نيز كل بدهي صاحب كارت در آن مشخص است. پس از دريافت صورتحساب، دارنده كارت مـوظف اسـت تا موعد مقـرري، حـداقل مـبلغي را پـرداخت كنـد يا اينـكه ممكن است مجبور باشد صورتحساب را به طور كامل پرداخت كند. Visa و MasterCard هم اكنون به عنوان رايج‌ترين و گـسترده‌ترين شبكه كارت اعتباري دنيا مطرح هستند.
اين دو شركت معظم روي هم بيش از 15 ميليون تراكنش را به طور روزانه دريافت و انجام مي‌دهند. American Express و Discover نيز از ديگر كارت‌هاي اعتباري معروف هستند كه به ويژه در امريكا و كانادا طيف استفاده وسيعي دارند.
Debit Card (كارت بدهي)
اين نوع كارت، امكاني براي پرداخت وجه به جاي ارائه پول نقد در بسياري از خريدهاي رايج است. بنابراين در مقايسه با كارت‌هاي اعتباري كه شيوه‌اي براي پرداخت در آينده (Pay Later) هستند، Debit Card ابزار پرداخت در لحظه خريد است و در بسياري از سوپر ماركت‌ها،‌ فروشگاه‌ها و رستوران‌ها مورد پذيرش است.
از اين رو Debit Card شيوه مناسبي براي كنترل و مديريت هزينه‌هاست زيرا فقط مي‌توانيد به اندازه‌اي كه پول در حساب داريد، خرج كنيد و برخـلاف كارت‌هاي اعتبـاري، نـمي‌توانيد پرداخت‌ها را به آخر ماه و يا ماه‌هاي بعد موكول كنيد.
البته در بسياري از كشورها، Debit Card يك كارت چندمنظوره است و به طور مثال، به عنوان كارت ATM براي دريافت پول از دستگاه‌هاي خودپرداز نيز مورد استفاده قرار مي‌گيرد.
در هر حال، انواع Debit Card مانند كارت‌هاي اعتباري از ابزارهاي رايج پرداخت‌هاي اينترنتي هستند كه استفاده از آنها در سراسر دنيا از جمله ايران رو به گسترش است.

Gift Card (كارت هديه)

اين گونه كارت‌ها مانند كارت‌هاي اعتباري و كارت‌هاي بدهي، نمونه‌اي از كارت‌هاي مغناطيسي هستند.
كارت هديه به صورت بي‌نام و با مبالغ معين از سوي بانك صادر مي‌شود و ايده مناسبي جهت هديه به اقوام و دوستان است.
در حـقيقت به جاي اينكه مـجبور باشيد جـهت خريد هديه براي كسي كه به جـشن تـولدش دعوت شده‌ايد، چـند ساعتي را در خيابان‌ها وقت صرف كنيـد و تـازه پـس از خـريد، نگران اين موضوع باشيد كه آيا وي از آنچه كه خريده‌ايد خوشحال خواهد شد يا نه، مي‌توانيد با مراجعه به بانك و خريد يك كارت هديه و اهداي آن به وي، از اين بابت آسوده خاطر بوده و مطمئن باشيد كه وي نيز از اين هديه بسيار خرسند خواهد بود، چرا كه توسط اين كارت وي مي‌تواند در بسياري از فروشگاه‌ها و مراكز خريد آنچه را كه مايل است، خريداري كند.
در حقيقت مثل اين است كه شما پول نقد به وي هديه داده‌ايد. در ايران نيز مدتي است كه برخي از بانك‌هاي خصوصي نسبت به ارائه و عرضه كارت‌هاي هديه با مبالغ مشخص اقدام كرده‌اند.
ATM Card (كارت خود پرداز يا عابر بانك)
ATM Card كه به آن Cash Card نيز گفته مي‌شود از جانب يك بانك يا موسسه مالي صادر مي‌شود و فقط در دستگاه‌هاي خودپرداز قابل استفاده است.
استفاده اصلي اين كارت‌ها براي برداشت و يا به حساب گذاشتن پول، مشاهده وضعيت حساب و تراكنش‌هاي مالي انجام شده (معمولاً 10 تراكنش آخر) شبكه بانكي است.
بـرخلاف كارت‌هـاي Debit، كارت‌هاي خـودپرداز فـقط بـراي تراكنش‌هاي حضـوري قابل استفاده هستـند، نه خـريدهاي از طريق تلفن، فاكس و يا اينترنت كه نياز به احراز هويت از طريق Personal Identification Number) PIN) دارند و اين بدان معناست كه كارت‌هاي خـودپرداز توسط فـروشـندگان كالا و اجناس مختلف، قابل پذيرش و پشتيباني نيستند.
Smart Card (كارت هوشمند)
كارت‌هاي هوشمند نسل جديد و پيشرفته‌تري از كارت‌ها هستند كه در مقايسه با كارت‌هاي مغناطيسي، طيف استفاده وسيع‌تري دارند. كارت‌هاي هوشمند از دو ديدگاه قابل بـررسي و طبقه‌بندي هستند، يك ديدگاه بـر اساس ساخـتار كارت هـوشمند است و ديدگاه ديگر بر اساس نوع ارتباط كارت با دستگاه كارت‌خوان.
در ديدگاه اول كارت‌ها به دو گروه تقسيم مي‌شوند:
الف- كارت‌هايي كه داراي ريزپردازنده همراه با حافظه‌اي شبيه به RAM هستند كه به اين‌گونه كارت‌ها Microprocessor Chip Cards و يا Integrated Circuit Cards گفته مي‌شود و در قياس با كارت‌هاي مغناطيسي، داراي حافظه بيشتر و امنيت بالاتري هستند.
از آنجا كه اين كارت‌ها داراي ريزپردازنده هستنـد، قادرند با بهره‌گيري از نرم‌افزارهاي مختلف، داده‌هاي مختلفي را پردازش كنند؛ بنابراين صرفاً براي تعاملات مالي استفاده نمي‌شوند. كارت هوشمند سوخت نمونه‌اي از به كارگيري اين‌گونه كارت‌هاي هوشمند است.

ب- كـارت‌هاي حـافـظه يـا در اصـطلاح Memory Cards كه قادرند تا چـند كيلوبايت داده را در تـراشه حافـظه خود نگهداري كنند و چون فاقد ريزپردازنده هستند، توانايي پـردازش داده‌ها را ندارند؛ از اين رو صرفاً براي يك منظور و كاربرد خاص آن هم در شرايطي كه سيستم مذكور فاقد پيچيدگي و حالات مختلف باشد، استفاده مي‌شوند.
كارت‌هاي اعتباري تلفن كه با قيمت 16هزار ريال از جانب شركت مخابرات فروخته مي‌شوند و داراي 20هزار ريال اعـتبار هستند، نمونه‌اي از اين‌گونه كارت‌ها به شمار مي‌روند.
نگاه ديگر
در ديدگاه دوم، كارت‌هاي هوشمند از نظر تماس يا عـدم تماس با دستگاه كارت خوان به دو دسته تقسيم مي‌شوند:
نـوع اول كه به آنـها Contact Smart Cards گفتـه مي‌شـود، داراي يـك مدار يـكپارچه (IC) يـا تـراشـه (Chip) بـا تـوانايي پردازش داده‌ها هستند و ممكن اسـت داراي حافظه و يا فاقد آن باشند و براي مـشاهده يا دريافـت داده‌هايشان بايـد آنها را در دستگاه يا ماشين مربوطه قرار داد تا تماس فيزيكي بين كارت و دسـتگاه يا ماشين كارت خوان مربوطه برقرار باشد. اين كارت‌ها ابـزاري مناسـب براي پرداخـت‌هاي الكتـرونيكي در تـعاملات online هسـتند، كارت‌هاي شـناسايي (ID Card) و كارت‌هاي سلامت (Health Card) نمونه‌هايي از اين كارت‌هاي هـوشمند تماسي هستند.
نوع دوم از اين كارت‌ها كه به آنها Contactless Smart Cards گفته مي‌شود، داراي فناوري جديدتري هستند كه آنها را از تماس فيزيكي بين كارت و دستگاه بي‌نياز مي‌كند.
در حقيقت به جاي صفحه تماس، داراي آنتني هستند كه قادر است در فاصله‌اي مناسب با دستگاه مربوطه ارتباط برقرار كند.
اما اين آنتن برخلاف آنتن راديو و يا آنتن گوشي تلفن همراه، به صورت بخشي زائد و بلند نيست بلكه به صورت يك لايه در داخل خود كارت،‌ قرار گرفته است.
گذرنامـه‌هاي الكترونيـكي (Electronic Passport) كارت‌هاي مـربوط به پرداخت هزينه در برخي پاركينگ‌هاي عـمومي، برخي از كارت‌هاي شناسايي و يا كارت‌هاي ورود و خروج پرسنل، از نوع كارت‌هاي هوشمند بدون تماس هستند.

منبع:کاشف فردا